Journal of Management and Learning DevelopmentJMLDUnknown621481سعیده سلامیانSaeedeh Salamianگروه آموزش متوسطه، آموزش و پرورش استان اردبیل، اردبیل ، ایران | Department of Secondary Education, Education Office of Ardabil Province, Ardabil, IranSalamiyan.s@gmail.com2فاطمه فیض اربابیFatemeh Feiz Arbabiگروه آموزش ابتدایی، آموزش و پرورش استان اردبیل، پارس آباد ، ایران | Department of Elementary Education, Education Office of Ardabil Province, Parsabad, Iran3لیلا سلامیانLeila Salamianگروه آموزش ابتدایی، آموزش و پرورش استان اردبیل، اردبیل ، ایران | Department of Elementary Education, Education Office of Ardabil Province, Ardabil, Iranپژوهش حاضر با هدف بررسی نقش راهبردهای نوین یاددهی–یادگیری در توسعه مهارت‌های شناختی دانش‌آموزان مقطع ابتدایی و متوسطه استان اردبیل انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی-همبستگی است. جامعه آماری شامل کلیه معلمان و دانش‌آموزان دوره‌های ابتدایی و متوسطه استان اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بود. با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌ای، تعداد ۳۵۰ نفر از معلمان و ۴۰۰ نفر از دانش‌آموزان به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه‌های استاندارد راهبردهای یاددهی–یادگیری و مهارت‌های شناختی بود. روایی ابزارها با استفاده از تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۹۳۵/۰ و ۹۲۴/۰ تأیید شد. داده‌ها با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون چندگانه تحلیل گردید. یافته‌ها نشان داد بین راهبردهای نوین یاددهی–یادگیری و مهارت‌های شناختی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (۷۰۸/۰ = r). همچنین، راهبردهای یادگیری مبتنی بر بازی، کلاس درس معکوس، یادگیری مبتنی بر مسئله، و آموزش فراشناختی در مجموع ۵۱ درصد از واریانس مهارت‌های شناختی را تبیین کردند. بر اساس یافته‌ها، به‌کارگیری راهبردهای نوین یاددهی–یادگیری می‌تواند نقش مؤثری در ارتقای مهارت‌های شناختی دانش‌آموزان استان اردبیل ایفا نماید.The present study aimed to investigate the role of modern teaching-learning strategies in developing cognitive skills of elementary and secondary school students in Ardabil Province. This research is applied in terms of purpose and descriptive-correlational in terms of method. The statistical population consisted of all teachers and students of elementary and secondary schools in Ardabil Province during the academic year 2024-2025. Using stratified random sampling method, 350 teachers and 400 students were selected as the sample. Data collection instruments included standardized questionnaires on teaching-learning strategies and cognitive skills. The validity of the instruments was confirmed through confirmatory factor analysis, and their reliability was verified using Cronbach's alpha coefficients of 0.935 and 0.924, respectively. Data were analyzed using Pearson correlation coefficient and multiple regression analysis. The findings revealed a positive and significant relationship between modern teaching-learning strategies and students' cognitive skills (r = 0.708). Furthermore, strategies including game-based learning, flipped classroom, problem-based learning, and metacognitive training collectively explained 51% of the variance in cognitive skills. Based on the findings, the application of modern teaching-learning strategies can play an effective role in enhancing cognitive skills of students in Ardabil Province.راهبردهای یاددهی–یادگیری، مهارت‌های شناختی، تفکر انتقادی، فراشناخت، مدارس ابتدایی و متوسطه، استان اردبیلTeaching-Learning Strategies, Cognitive Skills, Critical Thinking, Metacognition, Elementary and Secondary Schools, Ardabil Provincefa